Ana Sayfa BİLGİ SLOT (CTOT) Nedir?

SLOT (CTOT) Nedir?

Yazan Ali Berk Leylek
614 Görünümler

Son dönemlerde hava trafiği ve havadaki uçak sayısının artmış olması, otoritelerde uçuş emniyeti konusunda endişeler oluşturmaya başladı. Yoğun meydanların oluşmasıyla bu meydanların iniş kalkış trafiklerinin etkili yönetilmesi sektör genelinde önemli hale geldi. Bu yazımızda Hava Trafik Akış Yönetimi’nin (ATFM) başlıca yöntemlerinden biri olan SLOT veya CTOT’tan bahsedeceğiz…

SLOT aslında yazıldığı gibi okunur ancak havacılıkta CTOT olarak geçer. İngilizce açılımı “Calculated Take-Off Time” olan CTOT; koordine edilen bir havalimanında belirli bir gün ve saatte iniş veya kalkış amacıyla havalimanı alt yapısının tamamını kullanmak üzere havalimanı işletmecisi veya ilgili sivil havacılık otoritesi tarafından havayolu şirketlerine tahsis edilen izne verilen addır. Özellikle Avrupa hava sahasında çokça kullanılan bu terim hava trafiğinin etkinliğini düzenleyerek, havalimanlarının daha verimli kullanılmasını amaçlar.

Zaman zaman uçağa bindikten sonra motorların çalıştırılmasını ve artık gideceğimiz yere varmayı hayal ederken kaptan pilotun “Hava trafiği yüzünden motorları çalıştırmayı geciktireceğiz.” uyarısının sebebi bahsedeceğimiz CTOT kavramıdır.

CTOT, uçakların belli zaman diliminde iniş ve kalkış yapması için hesaplanmış kalkış zamanıdır. Hesaplanan kalkış zamanı, Avrupa hava trafik akışı ve kapasite yönetimi içinde ayrı ayrı yol sektörleri veya havalimanları üzerinden hava trafiğinin akışını düzenlemek için kullanılan bir araçtır. Ülkemizde SLOT tahsis işlemleri, Devlet Hava Meydanları İşletmesi tarafından yapılmaktadır.

CTOT’un amacı, havalimanlarına aşırı yüklenmeyi önlemek ve kapasitenin mümkün olan en yüksek ölçüde kullanılmasını sağlamak ve ardından gecikmenin adil bir dağılımını sağlamaktır.

EUROCONTROL CTOT Değişim İzleme Ekranı

Avrupa’daki her kontrol sektörü ve havalimanı, saatte maksimum uçuş sayısı olarak ifade edilen beyan edilmiş bir kapasiteye sahiptir. Yol üzerindeki sektörler için kapasite; sektörün boyutu, güzergâh yapısının karmaşıklığı ve askeri alanlar gibi faktörlere göre belirlenir. Havaalanları için kapasite ise; pist ve havaalanı düzenine, mevcut yaklaşma türlerine ve hava durumu gibi doğal etmenlere bağlıdır.

Updating FPL at Change of route/trajectory. IFPS – Integrated Initial Flight Plan Processing System. . November 12, Estonian Aviation Seminar.

Avrupa içinde gerçekleşen her IFR uçuşu için, kalkıştan en az 3 saat önce, Brüksel ve Paris merkezli IFPS (Initial Flight Plan Processing System) sistemine bir uçuş planı sunulmalıdır. IFPS, tüm uçuş planlarını kontrol eder ve bu bilgilere dayanarak, herhangi bir sektörde veya Avrupa’daki herhangi bir havalimanındaki uçuş sayısını hesaplar. Planlanan uçuş sayısı (talep) beyan edilen kapasiteyi aşarsa, IFPS CTOT’lar vermeye başlar. Yani, IFPS uçaklara belirli sürelerde kalkış zamanı verir. Bu sayede, talebin kapasiteyi aşmaması için sektöre veya havalimanına aşırı yüklenme yapılmamış olur. Çünkü uçağa duruma yönelik gereken kesin bir kalkış saati verilir.

IFPS, gecikmeyi uçuşlar arasında adil bir şekilde dağıtır. Varsayalım ki, bir havaalanı saatte 44 uçuşu idare edebiliyorsa ve bazı saatlerde planlanan 46 uçuş varsa, sistem iki uçuşa yalnızca büyük gecikmeler vermek yerine birçok uçuşa küçük gecikmeler verir. Eğer ki CTOT’lar tek bir saatlik periyotta aşırı bir yüklenme yaşıyorsa, bu problemi önlemek için CTOT’lar bu saatten bir saat önce ve bir saat sonra planlanan uçuşlara da verilebilir.

Bu CTOT saatlerini hesaplamak için, IFPS‘in tüm uçuşlar hakkında güncel bilgilere erişimi olmalıdır. Bir uçuş planı sunulurken, uçağın kalkış havaalanından itibaren planlandığı tahmini bir blok süre de (Estimated Off Block Time) dahil edilir. Bir uçuş, orijinal EOBT’den 15 dakikadan daha uzun bir süre önce kalkışa hazırsa veya 15 dakikadan fazla gecikirse, yeni kalkış saati bu hat boyunca aşırı bir yüke neden olabileceğinden, havayolu sistemine yeni bir rota gönderilmelidir. Böylece bir CTOT süresinden kaçınma sağlanabilir.

Ancak bu zaman dilimi içerisinde, yani kalkış için artı eksi 15 dakika kuralı içinde, kalkış yapılamazsa, havacılık tâbiri ile “slot yenir” ve yeni bir CTOT talebinde bulunmak zorunda kalınır. Özellikle yoğun havalimanlarında yaşanan bu durum, bir kaç saati bulan rötarlara sebep olabilir. Ayrıca, iniş ve kalkış CTOT zaman aralıklarının ihlali sebebiyle, havayolu şirketlerine para cezası da kesilebilmektedir.

Ayrıca, bazı uçuşlara CTOT gecikmeleri düzenlenmez. Bu tür uçuşlara örnek olarak ambulans, yangınla mücadele, arama kurtarma uçuşları ve devlet başkanlarını taşıyan uçuşlar gösterilebilir. Avrupa dışından kalkan uçuşlar da CTOT almaz çünkü küresel bir hava trafik kontrol sistemi henüz mevcut değildir.

Son olarak, SLOT düzenlemeleri, IATA tarafından hazırlanan yönergeye göre gerçekleştirilir. Havalimanları, SLOT düzenlemesi çerçevesinde üçe ayrılır:

  • Level 1 (Non-Coordinated Airport)-Koordine Edilmeyen Havalimanı
  • Level 2 (Schedules Facilitated Airport)-Tarifesi düzenlenen havalimanı
  • Level 3 (Coordinated Airport)-Koordine Edilen Havalimanı

SLOT uygulaması, Level 3 kategorisindeki havalimanlarında gerçekleştirilir.

Kaynak: aviation.stackexchange.com

Related Articles

Yorum Bırakın

Bu web sitesi, deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanır. Bu konuda sorun yaşamadığınızı varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul Et Daha Fazla Bilgi Edinin