Ana Sayfa BİLGİ HAVADAN HAFİF HAVA ARAÇLARI

HAVADAN HAFİF HAVA ARAÇLARI

Yazan Nursultan AYKANAT
1000 Görünümler
ilk zeplin

Havadan hafif hava araçları, kapalı hacmindeki yerini aldığı havadan daha hafif ısıtılmış hava veya gazı kullanarak yükselebilen ve havada tutunabilen (batmazlık prensibi) hava aracıdır. Havadan hafif hava araçlarına havadaki batmazlık prensibinin diğer adı olan aerostatik prensibine göre çalıştıkları için aerostat adı da verilir. Balon ve hava gemisi başlıca havadan hafif hava aracı türleridir.

Neden havadan hafif olarak adlandırıldığını anlamak için bir örnek verelim. 1200 metreküp (m³) hacmindeki, 2 kişilik bir balonun kütlesi, Kapadokya gibi 1100 metre rakama sahip, hava sıcaklığının 20 derece olduğu bir yerde, içindeki 99 dereceye kadar ısıtılmış hava, kendi kütlesi ve yolcularıyla birlikte 1178 kilogram olur. Bu durumda balonun yoğunluğu kütlesinin hacmine bölümü olarak 1178/1200 0,98 kg/ m³ tür. Halbuki 1100 metre rakım ve 20 derece sıcaklığın olduğu bir yerde havanın yoğunluğu 1,06 kg/ m³ tür. Görüldüğü gibi balonun yoğunluğu, havanın yoğunluğundan daha azdır.

Hava Balonu

BALON

 Balon batmazlık prensibinden yararlanarak havada tutunabilen motorsuz havadan hafif  hava aracıdır. Balonlar serbest ve bağlı olmak üzere iki gruba ayrılır. Serbest balonlar içerisindeki sıcak havanın veya gazın yoğunluğuna bağlı olarak olabildiğince yükselebilirler ve rüzgarın etkisiyle kalkış noktalarından daha uzaklara serbestçe gidebilirler. Bağlı balon ise yerde belli bir noktaya bağlı olduğundan ancak bağlantı halatının izin verdiği yüksekliğe çıkabilir veya uzaklığa gidebilir. Bir sıcak hava balonunun üç ana elemanı vardır. Bunlar zarf adı da verilen ve içinde sıcak havanın muhafaza edildiği kubbe, içinde pilot, yolcular veya yükün taşındığı sepet ve kubbenin içindeki havanın ısıtılmasını sağlayan yakıcıdır.

Hava Balonu Tanıtımı

HAVA GEMİSİ

Hava gemisi batmazlık prensibinden yararlanarak havada tutunabilen, motorları vasıtasıyla hava içinde yönlendirilebilen havadan hafif hava arzcıdır. Genel anlamda hava gemisini balondan ayıran temel özellik motorlarının olmasıdır. Hava gemilerinin esnek, yarı rijit ve tam rijit olmak üzere üç farklı türü vardır. Esnek hava gemilerinin zarfı şeklini içine gazın doldurulmasıyla alır. Yarı rijit hava gemilerinde zarfın alt tarafında bir iskelet yapı vardır. Bu yapı gondol adı verilen yolcu kabinin daha büyük yapılmasına ve motorların zarfa bağlanmasına imkân verir. Rijit hava gemilerinde zarfın tamamının iskeleti vardır.

Hava Gemisi

! Hava gemileri bazen “zeplin” olarak adlandırılmaktadır. Alman Kontu Ferdinand von Zepplin (1838-1917) rijit hava gemilerinin geliştirilmesine öncülük etmiş ve çok başarılı hava gemileri tasarlanmıştır. Bu nedenle de rijit hava gemilerine, başkaları tarafından yapılmış olsa dahi “zeplin” denmesi adet haline gelmiştir.

zeplin

HAVADAN HAFİF HAVA ARAÇLARININ UÇUŞ PRENSİBİ

Havadan hafif hava araçları genellikle Arşimed prensibi de denen batmazlık prensibinden yararlanarak havada tutunurlar. Bir cisim suya batırıldığında bu cisim üzerinde kendi ağırlığını dengeleyen yukarı doğru bir kuvvet oluşur. Cisim suya batırılınca kendi hacmine eşit bir miktarda suyu taşıracaktır. Bu taşan suyun bir ağırlığı vardır. Cismin ağırlığını dengeleyen kuvvetin şiddeti suya batırılan cismin taşırdığı suyun ağırlığına eşittir. Bu durum Şekil 1.4a’da açıklanmaktadır. Gemiler de aynı prensipten yararlanarak suda yüzerler. Suda yüzen geminin suya batan kısmının hacmi kadar bir su taşması meydana gelir. Taşan bu suyun ağırlığına eşit miktarda bir kuvvet ise geminin ağırlığını dengeler.

Havadan hafif hava araçları da aynı prensipten yararlanarak uçarlar. Çünkü hava da su gibi akışkandır ve su için geçerli olan bir prensip, hava için de geçerlidir. İçine sıcak hava veya havadan daha düşük yoğunluğa sahip gaz doldurulmuş olan balon gibi bir havadan hafif bir hava aracı, içindeki sıcak hava veya gazın hacmine eşit miktarda bir hava hacmini taşırır. Bunun sonucunda taşan havanın ağırlığına eşit miktarda bir kuvvet, balon ve içindeki sıcak hava ya da gazın ağırlığını karşılayarak balonun havada tutunmasını sağlar. Bu kuvvet balon ve içindeki sıcak hava veya gazın ağırlığından büyükse balon yükselir. Küçükse balon alçalır.

havadaki sorular

Related Articles

Yorum Bırakın

Bu web sitesi, deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanır. Bu konuda sorun yaşamadığınızı varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul Et Daha Fazla Bilgi Edinin