Ana Sayfa BİLGİ Görerek Yaklaşma Eğim Gösterge Sistemleri (VASIS) Nelerdir?

Görerek Yaklaşma Eğim Gösterge Sistemleri (VASIS) Nelerdir?

Yazan Ali Berk Leylek
488 Görünümler

Havacılık ve uçuş, yalnızca aletler veya ekranlar aracılığıyla gerçekleştirilen bir tutku değildir. Pilotların zaman zaman gözlerini ve görme sistemlerini etkileyecek teknolojiler de onlara uçuş konusunda yardımcı olmaktadır. Bu kapsamda iniş esnasında pilotların okuyabilmesi için yaklaşmaya yardımcı ışıklandırma sistemleri geliştirilmiştir.

VASI (Visual Approach Slope Indicator) 1995 yılına kadar ICAO tarafından kabul ve tavsiye edilen bir yardımcı iniş sistemiydi. Sistemin her bir setinde, kırmızı ve beyaz renkli lambalar bulunur. Pilot süzülüş hattından yükseldikçe beyaz lambaları daha fazla, alçaldıkça kırmızı lambaları daha fazla görmeye başlar. Tüm ışıklar kırmızıya döndüğünde çok alçak, beyaza döndüğünde çok yüksek yaklaşmaktadır. Beyaz ve kırmızı arasındaki geçiş esnasında kırmızının çeşitli açık tonları görülür.

VASI ışıkları bazı pistlerde tek (sol) tarafta, bazı pistlerde pistin her iki yanında bulunur. Genellikle 3°lik bir süzülüş açısı verecek şekilde ayarlanırlar. Kokpit ile iniş takımı arasındaki mesafe büyük olan Boeing 747 gibi bazı uçaklar için kimi meydanlarda ikişer yerine üçer barlı (setli) VASI ışıkları kullanılır. Üçlü VASI’leri kullanan normal ve küçük uçakların alt iki barı, büyük uçakların üst iki barı kullanması (referans alması) gerekir.

Peki VASI sistemi 1995’te Annex 14’ten kaldırıldıktan sonra ne kullanıldı? PAPI Sistemi 1995 yılından sonra ICAO tarafından tavsiye edilen sistem olarak, ICAO Annex 14 Hava Meydanları 1.Cilt 5.Bölüm’de yayınlanmıştır. Şimdi gelelim PAPI’nin ne olduğunu açıklamaya.

PAPI (Presicion Approach Path Indicator), pistin sol tarafında tek sıra halinde 4 ışık olarak görünen yaklaşma yardımcı sistemidir. Renk olarak VASI sistemine benzer renkleri kullanır. VASI’den farklı olarak PAPI, yaklaşma başlangıcına (tipik olarak 15 metre veya 50 ft) kadar kılavuzluk sağlarken, VASI 60 metre (200 ft) yükseklikten kılavuzluk sağlar. İyi görüş koşullarında, kılavuz ışıkları gece ve gündüz 5 mil (8,0 km)’ye kadar olan mesafelerde kullanılabilir. Geceleri, ışığın görünürlüğü en az 20 mil’lik (32 km) mesafedir. Eşit sayıda kırmızı ve beyaz ışık olduğunda pilot normal süzülme hattına (genellikle 3 derece) ulaşmış olacaktır. Uçak süzülme hattının altındaysa, kırmızı ışıklar beyazdan fazla olacaktır; eğer uçak süzülme hattının üzerindeyse, daha fazla beyaz ışık görünecektir.

Son olarakta PLASI sisteminden bahsedelim.

PLASI (Pulse Light Approach Slope Indicator), PAPI gibi; bir pistin veya helikopter pistinin amaçlanan konma noktasına bitişik bir konumdan yaklaşmadaki araca görünür ışınlar ileterek stabil bir yaklaşmanın gerçekleştirilmesine yardımcı olan görerek yaklaşma yardımıdır. PLASI sistemi genellikle gündüz 5 nm (9,25 km) (nautical mile) ve gece 20 nm’ye (37 km) kadar etkili bir görsel menzile sahiptir. Hava aracı doğru dikey yaklaşma profilindeyken sabit beyaz ışık, dikey yaklaşmanın üstünde ise beyaz ışık yanıp sönecek ve dikey yaklaşmanın altındaysa sabit kırmızı ışık görünecektir. Bu kırmızı ışık, yaklaşma çok alçak olduğunda yanıp sönmeye başlayacaktır. Uygun şekilde yapılandırılmış PLASI sistemleri, sabit kanatlı veya döner kanatlı yaklaşmalara yardımcı olmak için kullanılabilir.

Related Articles

Yorum Bırakın

Bu web sitesi, deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanır. Bu konuda sorun yaşamadığınızı varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul Et Daha Fazla Bilgi Edinin